De PPWR in het kort
PPWR staat voor Packaging and Packaging Waste Regulation: Verordening (EU) 2025/40 betreffende verpakkingen en verpakkingsafval. Ze is op 11 februari 2025 in werking getreden en is van toepassing met ingang van 12 augustus 2026 art. 71 PPWR (opent in een nieuw tabblad) . Een paar onderdelen gelden later; die staan in de PPWR-tijdlijn.
De verordening vervangt Richtlijn 94/62/EG, de oude verpakkingsrichtlijn. Die richtlijn is met ingang van 12 augustus 2026 ingetrokken. Een paar overgangsbepalingen lopen door tot eind 2028 of eind 2029; één over de etikettering loopt pas af 30 maanden na de uitvoeringshandeling voor het etiket art. 70, lid 1 PPWR (opent in een nieuw tabblad) .
Verordening, geen richtlijn: wat dat betekent
Een richtlijn moet elke lidstaat eerst omzetten in eigen wetgeving. Een verordening niet: de PPWR is "verbindend in al haar onderdelen en rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat" art. 71 PPWR (opent in een nieuw tabblad) . Voor een Nederlands bedrijf betekent dat: de Europese tekst ís de regel. Er komt geen Nederlandse versie met eigen accenten.
Die harmonisatie is ook het doel: door nationale maatregelen gelijk te trekken wil de verordening handelsbelemmeringen en verstoring van de mededinging binnen de EU voorkomen art. 1, lid 2 PPWR (opent in een nieuw tabblad) . De Commissie gaat daarin ver: volgens haar is de etikettering in artikel 12 uitputtend geharmoniseerd, zodat lidstaten geen eigen verplichte etiketteringsvoorschriften voor verpakkingen meer mogen vaststellen (statiegeld uitgezonderd) richtsnoeren Commissie, punt 13 (opent in een nieuw tabblad) .
Het doel van de nieuwe verpakkingswetgeving
Artikel 1 noemt drie onderdelen art. 1 PPWR (opent in een nieuw tabblad) :
- eisen voor de milieuduurzaamheid en de etikettering van verpakkingen, over de hele levenscyclus, als voorwaarde om ze in de handel te brengen;
- regels voor de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid, het voorkomen van verpakkingsafval (minder overtollige verpakking, meer hergebruik en navulling) en de inzameling en recycling ervan;
- een goed werkende interne markt, met als bredere doelen de circulaire economie en klimaatneutraliteit in 2050.
Voor welke verpakkingen de PPWR geldt
Voor alle verpakkingen, ongeacht het materiaal, en voor al het verpakkingsafval: uit de industrie, andere productie, detailhandel, distributie, kantoren, diensten en huishoudens art. 2, lid 1 PPWR (opent in een nieuw tabblad) . Het maakt dus niet uit of u aan consumenten of aan bedrijven levert.
Het begrip verpakking is ruim. Het gaat om elk artikel dat een marktdeelnemer gebruikt om producten in te sluiten, te beschermen, te hanteren, te leveren of te presenteren aan een andere marktdeelnemer of een eindgebruiker art. 3, lid 1, punt 1 PPWR (opent in een nieuw tabblad) . Uitdrukkelijk horen daar ook bij: onderdelen die in de verpakking zijn verwerkt of rechtstreeks aan het product hangen, serviceverpakkingen die op het verkooppunt worden gevuld (zoals een afhaalbeker), theezakjes en koffiepads die zacht worden na gebruik, en capsules voor eenmalig gebruik in een machine. Bijlage I geeft een indicatieve lijst met voorbeelden art. 3, lid 2 PPWR (opent in een nieuw tabblad) .
De hoofdblokken van de PPWR
De verordening is lang, maar valt uiteen in een handvol onderwerpen. Per onderwerp de kern en het artikel:
| Onderwerp | De kern | Artikel |
|---|---|---|
| Stoffen | Zware metalen samen maximaal 100 mg/kg. PFAS-grenswaarden voor verpakkingen die met levensmiddelen in contact komen, vanaf 12 augustus 2026. | art. 5 PPWR (opent in een nieuw tabblad) |
| Recyclebaarheid | Elke verpakking moet recyclebaar zijn. Vanaf 2030 (of later) prestatieklasse A, B of C, vanaf 2038 alleen A of B. | art. 6 PPWR (opent in een nieuw tabblad) |
| Gerecycled gehalte | Minimumpercentages gerecycled kunststof in kunststof verpakkingen vanaf 2030 (of later), hoger vanaf 2040. | art. 7 PPWR (opent in een nieuw tabblad) |
| Minimalisering | Vanaf 2030 gewicht en volume tot het functionele minimum, geen dubbele wanden of valse bodems. Bij verzamel-, verzend- en e-commerceverpakkingen vanaf 2030 of later maximaal 50 % lege ruimte. | art. 10 PPWR (opent in een nieuw tabblad) art. 24 PPWR (opent in een nieuw tabblad) |
| Beperkte formaten | Vanaf 1 januari 2030 is een aantal eenmalige formaten niet meer toegestaan, zoals krimpfolie om blikjes te bundelen en kunststof bakjes voor verse groente en fruit onder 1,5 kg. | art. 25 PPWR (opent in een nieuw tabblad) |
| Etikettering | Een geharmoniseerd etiket over de materiaalsamenstelling vanaf 12 augustus 2028, of later als de uitvoeringshandelingen later komen. | art. 12 PPWR (opent in een nieuw tabblad) |
| Rollen en conformiteit | Plichten per rol. De fabrikant beoordeelt de conformiteit, stelt het technisch dossier op en tekent een EU-conformiteitsverklaring. | art. 15 PPWR (opent in een nieuw tabblad) art. 39 PPWR (opent in een nieuw tabblad) |
| Hergebruik | Vanaf 2030 hergebruikdoelen, onder meer voor transportverpakkingen en voor dranken bij einddistributeurs. | art. 29 PPWR (opent in een nieuw tabblad) |
| Producentenverantwoordelijkheid | De producent registreert zich in elke lidstaat waar hij als eerste verpakkingen aanbiedt en betaalt voor inzameling en verwerking. | art. 44 PPWR (opent in een nieuw tabblad) art. 45 PPWR (opent in een nieuw tabblad) |
| Statiegeld | Lidstaten zamelen uiterlijk 1 januari 2029 ten minste 90 % van eenmalige kunststof drankflessen en metalen drankverpakkingen tot drie liter gescheiden in, via statiegeld. | art. 50 PPWR (opent in een nieuw tabblad) |
Wie welke plicht heeft
De PPWR legt plichten niet bij "het bedrijf", maar bij een rol: fabrikant, leverancier, importeur, distributeur, gemachtigd vertegenwoordiger, einddistributeur en fulfilmentdienstverlener art. 3, lid 1, punt 12 PPWR (opent in een nieuw tabblad) . Daarnaast is er de producent, de partij die voor de producentenverantwoordelijkheid opdraait. De fabrikant en de producent zijn niet altijd dezelfde partij richtsnoeren Commissie, punt 3 (opent in een nieuw tabblad) .
De zwaarste rol is die van fabrikant. Hij brengt alleen verpakkingen in de handel die voldoen aan de artikelen 5 tot en met 12, en stelt daarvoor vooraf de technische documentatie en de EU-conformiteitsverklaring op art. 15, lid 1 en 2 PPWR (opent in een nieuw tabblad) . Fabrikant is niet per se wie de doos maakt: wie een verpakking onder eigen naam of merk laat ontwerpen of maken, is de fabrikant art. 3, lid 1, punt 13 PPWR (opent in een nieuw tabblad) . Elke rol, met de voorbeelden van de Commissie, wordt uitgelegd op de pagina rollen in de PPWR.
Wat nu al geldt en wat later komt
Sinds 12 augustus 2026 gelden onder meer:
- de conformiteitsbeoordeling, het technisch dossier en de EU-conformiteitsverklaring van de fabrikant art. 15, lid 2 PPWR (opent in een nieuw tabblad) ;
- de identificatie op de verpakking: een type-, partij- of serienummer en de naam en het postadres van de fabrikant, en bij import ook van de importeur art. 15, lid 5 en 6 PPWR (opent in een nieuw tabblad) art. 18, lid 3 PPWR (opent in een nieuw tabblad) ;
- de PFAS-grenswaarden voor verpakkingen die met levensmiddelen in contact komen art. 5, lid 5 PPWR (opent in een nieuw tabblad) ;
- de controleplichten van importeurs en distributeurs art. 18 PPWR (opent in een nieuw tabblad) art. 19 PPWR (opent in een nieuw tabblad) .
Ook de hoofdregel dat elke verpakking recyclebaar moet zijn, geldt volgens de Commissie al sinds 12 augustus 2026, omdat artikel 6, lid 1 geen eigen datum heeft. Tot de Europese ontwerpcriteria voor recycling gelden, volstaat het wel om te voldoen aan de eisen van de oude verpakkingsrichtlijn en de bijbehorende normen richtsnoeren Commissie, punt 6 (opent in een nieuw tabblad) .
Veel andere eisen gaan pas in 2028, 2030 of later gelden, vaak met de toevoeging "of later": de datum schuift op als de Commissie de benodigde uitvoeringshandeling later vaststelt. Het overzicht per datum staat op de PPWR-tijdlijn.
Nederland: toezicht en sancties nog in te vullen
De regels zijn Europees, de handhaving is nationaal. Elke lidstaat stelt uiterlijk 12 februari 2027 de sancties vast; die moeten doeltreffend, evenredig en afschrikkend zijn. Voor de regels over lege ruimte, beperkte formaten en hergebruik (artikelen 24 tot en met 29) moeten het in elk geval administratieve boeten zijn art. 68, lid 1 en 2 PPWR (opent in een nieuw tabblad) . De verordening zelf noemt geen bedragen.
Het kabinet schreef op 2 juli 2026 dat voor de implementatie "nationaal nog enkele keuzes gemaakt" moeten worden over uitvoering, toezicht en handhaving Kamerbrief 2 juli 2026 (opent in een nieuw tabblad) . Een Nederlandse sanctieregeling is er dus nog niet. Dat verandert niets aan de plichten zelf: die gelden rechtstreeks. En op verzoek van een toezichthouder moeten fabrikant en importeur hun documentatie binnen tien dagen kunnen leveren art. 15, lid 10 PPWR (opent in een nieuw tabblad) .
Status: niet gewijzigd, wel uitleg van de Commissie
De tekst van de PPWR is sinds publicatie niet inhoudelijk gewijzigd. Er zijn alleen rectificaties van enkele taalversies verschenen; geen daarvan betreft de Nederlandse tekst.
Wel is er een voorstel. In de milieu-omnibus van 10 december 2025 stelt de Commissie voor de verplichte gemachtigd vertegenwoordiger voor de producentenverantwoordelijkheid (artikel 45, lid 3) op te schorten tot 1 januari 2035 COM(2025) 982 (opent in een nieuw tabblad) . Dat is alleen een voorstel: het is niet aangenomen en niet van kracht. Andere termijnen verschuift het voorstel niet.
Op 10 juni 2026 publiceerde de Commissie richtsnoeren over 33 onderwerpen, van de definitie van verpakking tot statiegeld C/2026/3084 (opent in een nieuw tabblad) . Ze worden aangevuld met een reeks veelgestelde vragen van de Commissie FAQ Commissie (opent in een nieuw tabblad) . Geen van beide is bindend; alleen de verordening bevat de verplichtingen. Veel details moeten nog komen via uitvoeringshandelingen en gedelegeerde handelingen, die de Commissie volgens de richtsnoeren in de komende twee à drie jaar voorstelt. Het geharmoniseerde etiket bijvoorbeeld had uiterlijk 12 augustus 2026 vastgesteld moeten zijn art. 12, lid 6 PPWR (opent in een nieuw tabblad) , maar was dat op 30 september 2026 nog niet.
Wat u nu kunt doen
Begin bij uw rol, per verpakking. Een webshop die onder eigen merk verkoopt, is voor de productverpakking vaak fabrikant, voor ingekochte merkartikelen distributeur en voor producten van buiten de EU importeur. Pas als dat vastligt, weet u welke verklaringen u zelf moet opstellen en welke documenten u bij leveranciers moet opvragen.
Met de gratis PPWR-check krijgt u in vijf vragen een eerste beeld. In de PPWR-scan (vanaf € 395 excl. btw) zetten we per verpakkingsstroom uw rol, uw plichten en de ontbrekende informatie op een rij.
Veelgestelde vragen
Waar staat PPWR voor?
Komt er een Nederlandse wet voor de PPWR?
Geldt de PPWR ook voor verpakkingen tussen bedrijven?
Is de PPWR al gewijzigd?
Zijn de richtsnoeren van de Commissie bindend?
Waar begin ik als ondernemer?
Verder lezen
Bronnen
Alles op deze pagina is nagelezen in de officiële publicaties. Artikelverwijzingen in de tekst linken naar de Nederlandse versie op EUR-Lex.
- Verordening (EU) 2025/40 betreffende verpakkingen en verpakkingsafval (PPWR) (opent in een nieuw tabblad) . Publicatieblad van de Europese Unie, L-serie, 2025/40, 22 januari 2025.
- Mededeling van de Commissie: richtsnoeren voor de uitlegging van Verordening (EU) 2025/40 (opent in een nieuw tabblad) . Publicatieblad van de Europese Unie, C/2026/3084, 10 juni 2026.
- FAQ Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR), Europese Commissie (opent in een nieuw tabblad) . Directoraat-generaal Milieu, bijgewerkt 31 juli 2026.
- Kamerbrief over de uitvoering van de PPWR in Nederland (Kamerstuk 32852, nr. 406) (opent in een nieuw tabblad) . Tweede Kamer der Staten-Generaal, 2 juli 2026.
- Voorstel COM(2025) 982 tot vereenvoudiging van milieuwetgeving (milieu-omnibus) (opent in een nieuw tabblad) . Europese Commissie, 10 december 2025, alleen een voorstel.