PPWR voor kleine ondernemingen: wat er wel en niet anders is

Geen algemene vrijstelling voor kleine ondernemingen

De PPWR kent de plichten toe per rol, niet per bedrijfsgrootte. Fabrikant is een natuurlijke of rechtspersoon die verpakkingen of verpakte producten vervaardigt of onder eigen merk laat maken art. 3, lid 1, punt 13 PPWR (opent in een nieuw tabblad) . Importeur, distributeur en producent zijn op dezelfde manier omschreven, zonder ondergrens art. 3, lid 1, punt 15 tot en met 18 PPWR (opent in een nieuw tabblad) . Een eenmanszaak die kaarsen in eigen potjes verkoopt, heeft dus net zo goed een rol als een grote fabrikant.

Er zijn wel uitzonderingen, maar die zijn gericht: ze gelden voor een bepaalde plicht en onder bepaalde voorwaarden. Voor de meeste ervan moet u een micro-onderneming zijn. Eén uitzondering hangt niet af van de grootte van uw bedrijf maar van de hoeveelheid verpakking.

Wat is een micro-onderneming?

De verordening definieert het begrip niet zelf, maar verwijst naar Aanbeveling 2003/361/EG van de Commissie, zoals die van toepassing is op 11 februari 2025 art. 3, lid 1, punt 13, b PPWR (opent in een nieuw tabblad) . Volgens die aanbeveling is een onderneming een micro-onderneming als er minder dan tien personen werkzaam zijn en de jaaromzet of het jaarlijkse balanstotaal niet hoger is dan € 2 miljoen richtsnoeren Commissie, punt 2 (opent in een nieuw tabblad) .

Over franchisenemers zegt de Commissie nog iets. Een franchisenemer kan een micro-onderneming zijn als de franchisegever niet direct of indirect 25 % of meer van het kapitaal of de stemrechten bezit en geen zeggenschap of beslissende invloed heeft. Is dat wel zo, dan worden de gegevens van de franchisegever opgeteld volgens artikel 3, leden 2 en 3 van de aanbeveling. Die bepalingen gaan over partner- en verbonden ondernemingen. Maakt u deel uit van een groep, reken dan niet alleen met uw eigen cijfers.

De uitzonderingen die er wel zijn

1. Eigen merk en een leverancier in dezelfde lidstaat

Normaal is wie onder eigen merk laat maken de fabrikant. Bent u een micro-onderneming en zit de leverancier van de verpakking in dezelfde lidstaat, dan is de leverancier de fabrikant art. 3, lid 1, punt 13, b PPWR (opent in een nieuw tabblad) . Dat geldt ook als die leverancier zelf geen micro-onderneming is richtsnoeren Commissie, punt 2 (opent in een nieuw tabblad) . Het technisch dossier en de EU-conformiteitsverklaring liggen dan bij hem.

Twee kanttekeningen. Artikel 15, lid 12 en artikel 21 spreken voor dezelfde situatie van een aanbieder die in de Unie is gevestigd, terwijl de definitie en de richtsnoeren "dezelfde lidstaat" zeggen. Wij gaan uit van dezelfde lidstaat. En deze uitzondering verschuift alleen de fabrikantrol. Wie producent is, volgt een eigen regel: de partij die de verpakking als eerste in een lidstaat aanbiedt, in de praktijk meestal degene die haar vult richtsnoeren Commissie, punt 3 (opent in een nieuw tabblad) .

2. Hergebruikdoelen: micro én niet meer dan 1.000 kg

Vanaf 2030 gelden doelen voor herbruikbare transportverpakkingen, verzamelverpakkingen en drankverpakkingen art. 29 PPWR (opent in een nieuw tabblad) . Een marktdeelnemer is daar voor een kalenderjaar van vrijgesteld als hij in dat jaar niet meer dan 1.000 kg verpakking op het grondgebied van een lidstaat heeft aangeboden en een micro-onderneming is. Beide voorwaarden moeten gelden art. 29, lid 13 PPWR (opent in een nieuw tabblad) .

3. Horeca: herbruikbare afhaalverpakking

Horecabedrijven die dranken of kant-en-klare maaltijden in afhaalverpakking verkopen, moeten uiterlijk 12 februari 2028 ook een herbruikbare verpakking aanbieden art. 33, lid 1 PPWR (opent in een nieuw tabblad) . Micro-ondernemingen zijn daarvan vrijgesteld art. 33, lid 4 PPWR (opent in een nieuw tabblad) . Let op: die vrijstelling geldt niet voor de plicht om klanten hun eigen beker of bak te laten vullen. Die plicht geldt uiterlijk 12 februari 2027 voor alle horeca met afhaal art. 32, lid 1 PPWR (opent in een nieuw tabblad) .

4. Kunststof wegwerpverpakking ter plaatse: een keuze van de lidstaat

Vanaf 1 januari 2030 zijn kunststof verpakkingen voor eenmalig gebruik verboden voor eten en drinken dat in de horeca wordt gevuld en ter plaatse wordt geconsumeerd bijlage V PPWR (opent in een nieuw tabblad) . Een lidstaat kan micro-ondernemingen toestaan die verpakkingen toch te gebruiken, als is aangetoond dat het technisch niet haalbaar is om ze te vermijden of om toegang te krijgen tot een systeem voor hergebruik art. 25, lid 4 PPWR (opent in een nieuw tabblad) . Dat is een mogelijkheid voor de lidstaat, geen automatische vrijstelling.

5. Minder dan tien ton: lichtere rapportage

Brengt u als producent in een kalenderjaar minder dan tien ton verpakking op de markt in een lidstaat, dan levert u een lichter pakket gegevens aan, ook uiterlijk 1 juni art. 44, lid 8 PPWR (opent in een nieuw tabblad) . Dit is een volumedrempel, geen uitzondering voor kleine bedrijven: ook een groot bedrijf met weinig verpakking valt eronder. De registratie blijft verplicht, en een lidstaat mag een lagere drempel vaststellen.

Wat ook voor kleine ondernemingen gewoon geldt

Buiten deze uitzonderingen gelden de regels voor u net als voor ieder ander. Dat zijn onder meer:

• Technisch dossier en conformiteitsverklaring als u fabrikant bent en de uitzondering voor merkhouders niet van toepassing is art. 15, lid 2 PPWR (opent in een nieuw tabblad) .
• Stoffen: zware metalen samen maximaal 100 mg/kg en de PFAS-grenswaarden voor verpakkingen die met levensmiddelen in contact komen, sinds 12 augustus 2026 art. 5, lid 4 en lid 5 PPWR (opent in een nieuw tabblad) .
• Lege ruimte: maximaal 50 % in verzend- en e-commerceverpakkingen die u vult, uiterlijk 1 januari 2030 of later. Artikel 24 kent geen uitzondering voor micro-ondernemingen art. 24, lid 1 PPWR (opent in een nieuw tabblad) .
• Etikettering: het geharmoniseerde materiaaletiket vanaf 12 augustus 2028 of later art. 12, lid 1 PPWR (opent in een nieuw tabblad) .
• Identificatie en contactgegevens op de verpakking, als fabrikant of importeur art. 15, lid 5 en lid 6 PPWR (opent in een nieuw tabblad) .
• Registratie als producent in elke lidstaat waar u als eerste aanbiedt art. 44, lid 2 PPWR (opent in een nieuw tabblad) .

Een kleine webshop: drie voorbeelden

U laat zeep onder uw eigen merk maken en verpakken door een Nederlandse zeepmaker. Bent u een micro-onderneming, dan is de Nederlandse leverancier de fabrikant. Vult hij de verpakking en levert hij het verpakte product aan u in Nederland, dan is hij volgens de lijn van de Commissie daar ook de producent.

U koopt dezelfde zeep in bij een fabriek in China, met uw merk erop. Dan bent u de fabrikant. De uitzondering helpt niet, want de leverancier zit niet in Nederland. U stelt zelf het technisch dossier en de verklaring op, en omdat u het product als eerste in Nederland aanbiedt, bent u hier ook de producent.

U verstuurt ook naar België. Dan bent u in België de producent en registreert u zich daar. Wat dat verder betekent, staat op de pagina voor webshops en e-commerce.

Hoe wij u helpen

Of een uitzondering voor u geldt, hangt af van uw cijfers, uw leveranciers en per verpakking van wie wat doet. In de PPWR-scan zoeken we dat uit en krijgt u per verpakkingsstroom uw rol, uw plichten en wat er nog ontbreekt. Heeft u daarna hulp nodig bij het dossier, de verklaringen of de registratie, dan offreren we dat apart, met een vaste prijsafspraak vooraf. Meer over de fabrikantrol leest u bij fabrikanten en eigen merk.